"Ўн-жарма ґнеркјсібі ґнімдерініѕ, крахмалдар мен крахмал ґнімдерініѕ ќауіпсіздігіне ќойылатын талаптар" техникалыќ регламентін бекіту туралы
Ќазаќстан Республикасы Їкіметініѕ 2008 жылєы 26 сјуірдегі N 392 Ќаулысы

"Ресми газет" 2008 жылєы 5 шілде N 27


      "Техникалыќ реттеу туралы" Ќазаќстан Республикасыныѕ 2004 жылєы 9 ќарашадаєы Заѕын іске асыру маќсатында Ќазаќстан Республикасыныѕ Їкіметі ЌАУЛЫ ЕТЕДІ:

      1. Ќоса беріліп отырєан "Ўн-жарма ґнеркјсібі ґнімдерініѕ, крахмалдар мен крахмал ґнімдерініѕ ќауіпсіздігіне ќойылатын талаптар" техникалыќ регламенті бекітілсін.

      2. Осы ќаулы ресми жарияланєан кїнінен бастап алты ай ґткен соѕ ќолданысќа енгізіледі.

      Ќазаќстан Республикасыныѕ
      Премьер-Министрі                                    К. Мјсімов

Ќазаќстан Республикасы 
Їкіметініѕ      
2008 жылєы 26 сјуірдегі
N 392 ќаулысымен   
бекітілген     

 "Ўн тартатын-жарма ґнеркјсібі ґнімдерініѕ, крахмалдар
жјне крахмал ґнімдерініѕ ќауіпсіздігіне ќойылатын
талаптар" техникалыќ регламенті

1. Жалпы ережелері

      1. Осы "Ўн тартатын-жарма ґнеркјсібі ґнімдерініѕ, крахмалдар жјне крахмал ґнімдерініѕ ќауіпсіздігіне ќойылатын талаптар" техникалыќ регламенті (бўдан јрі - техникалыќ регламент) ўн тартатын-жарма ґнеркјсібі ґнімдеріне, крахмалдар жјне крахмал ґнімдерініѕ ќауіпсіздігіне жјне ґмір сїру циклініѕ процестеріне ќойылатын талаптарды белгілейді.

      2. Техникалыќ регламенттіѕ талаптары Ќазаќстан Республикасы сыртќы экономикалыќ ќызметініѕ тауар номенклатурасы бойынша "Ўн тарту-жарма ґнеркјсібініѕ ґнімдері; крахмал; инулин; бидай дјнініѕ маѕызы" 11 тобына жататын ўн тарту-жарма ґнеркјсібі ґнімдеріне, крахмалдар мен крахмал ґнімдеріне ќолданылады.
      Техникалыќ регламент осы Техникалыќ регламенттіѕ 1-ќосымшасында кґрсетілген ґнімдерге міндетті ќауіпсіздік талаптарын белгілейді.

      3. Техникалыќ регламент балалар жјне емдеу-алдын алу таєамдарына арналєан ўн тарту-жарма ґнеркјсібі ґнімдеріне, крахмалдар мен крахмал ґнімдеріне, сондай-аќ жем-шґптік ґнімдерге ќолданылмайды.

      4. Халыќтыѕ санитарлыќ-эпидемиологиялыќ салауаттылыєы саласындаєы ујкілетті органдар тарапынан талаптар белгіленетін ўн тарту-жарма ґнеркјсібі ґнімдерініѕ, крахмалдар мен крахмал ґнімдерініѕ Ќазаќстан Республикасыныѕ аумаєында адам ґміріне, денсаулыєына, тўтынушылардыѕ мїдделері мен ќоршаєан ортаны ќорєауєа јсерінен туындайтын тјуекелдерге мыналар жатады:

      1) ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімдеріндегі улы элементтердіѕ, микотоксиндердіѕ, пестицидтердіѕ, радионуклидтер мен металлмагнитті ќоспалардыѕ болуы;

      2) ўн-тарту жјне жарма ґнімдерініѕ астыќ ќорларыныѕ зиянкестермен ластануы мен жўќтыруы;

      3) бидай ўны наныныѕ "картоп ауруыныѕ" ќоздырєыштарымен заќымдануы;

      4) ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімдеріндегі микробиологиялыќ кґрсеткіштер;

      5) ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімдеріндегі таєамдыќ ќоспалардыѕ болуы.

      5. Ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімдерін ґндіру кезінде мынадай жаєдайларда туындайтын барлыќ ыќтимал тјуекелдер ескерілуі тиіс:

      1) шикізатты ќабылдау жјне ќайта ґѕдеуге дайындау;

      2) жабдыќтарды, ґндірістік жјне ќойма їй-жайларын дайындау;

      3) ўн тарту-жарма ґнеркјсібі ґнімдерін, крахмалдар мен крахмал ґнімдерін ґндіру (шыєару), саќтау, тасымалдау жјне ґткізу процестері (сатылары);

      4) кјдеге жарату жјне жою процестері (сатылары).

      6. Осы Техникалыќ регламентті ќолдану маќсатында ўн тарту-жарма, ґнеркјсібініѕ ґнімдерін, крахмалдар мен крахмал ґнімдерін сјйкестендіру мынадай негізде жїзеге асырылады:

      1) ґнімді кґзбен кґріп тексеру;

      2) этикеткадаєы, тўтыну ыдысындаєы, зат белгідегі, салынба параќтаєы мјтін тїрінде ґніммен бірге берілетін аќпарат;

      3) зертханалыќ баќылау мен сынаќтардыѕ деректері (ќажетті жјне тґрелік жаєдайларда).

      Осы Техникалыќ регламентті ќолдану маќсаттарындаєы сјйкестендіру јдістері ќолданыстаєы мемлекеттік стандарттарєа сјйкес келуге тиіс.

 2. Терминдер мен аныќтамалар

      Осы Техникалыќ регламентте мынадай терминдер мен аныќтамалар ќолданылады:

      жылтыратќыш машина - дјнніѕ (тўќымныѕ) бетінен ќауыздаудан кейін ќалып ќойєан кебектерді (жјне ішінара ўрыќты) тїпкілікті жоюєа, сондай-аќ жармаларды белгіленген нысанєа (жўмыр, домалаќ) жјне талап етілетін сыртќы пішініне дейін ґѕдеуге арналєан машина;

      жем-шґптік астыќ ґнімі - жем-шґптік маќсатќа баєытталатын астыќ ґнімі;

      арпа ўны - арпа дјнін тарту нјтижесінде алынатын ўн;

      аспирация - ґндірістік їй-жайлардан технологиялыќ жабдыќтардыѕ жўмыс істеу процесінде тїзілетін шаѕ мен газдарды жою процесі;

      астыќтыѕ зиянды ќоспалары - адам жјне жануарлар денсаулыєы їшін ќауіпті ґсімдіктен алынатын ќоспа;

      бидай ўны - жўмсаќ бидайдан немесе ќўрамындаєы ќатќыл ќоспа 20%-дан аспайтын жўмсаќ бидайдан тартылатын нан пісіретін ўн;

      ќўрєаќ бидай дјнініѕ маѕызы - нан пісіру ґндірісінде жаќсартќыш ретінде ќолданылатын, астыќты ќайта ґѕдеудіѕ ўнтаќ тїріндегі ґнімі;

      бункер - сусымалы материалдарды ќысќа мерзімді саќтауєа жјне
                                                           __
гравитациялыќ тїсіруге арналєан ыдыс, оныѕ тік бґлігі 1,5\/F-тен
артпайды, бўл жерде Є - бункердіѕ жоспардаєы кґлденеѕ кесіндісініѕ алаѕы;

      білікті станок - дјн ўсатуєа арналєан станок, оныѕ жўмыс органдары беттері бўдыр немесе кедір-бўдыр жјне тїрлі айналма жылдамдыќпен бір-біріне ќарсы айналатын кґлденеѕ орналасќан екі цилиндр білік болып табылады;

      дайын ґнімді тїю - дайын ґнімді тїю бґлімшесіндегі бункерлерден тўтынушылыќ ыдысќа буып-тїю немесе ќаптаусыз беру;

      даќылдыѕ жанышталєан дјні - дјн жаныштаєыш білдектен ґткізілген даќылдар дјндері;

      дјн ќоспасы - техникалыќ талаптарєа (ГОСТќа, ўйым стандартына) сјйкес негізгі астыќќа жјне арамшґп ќоспасына жатпайтын кетілген, їгілген, ґніп кеткен, жемірілген немесе бїлінген дјн;

      дјн бастыру машинасы - дјнніѕ ќауызын (кебектерін) эндоспермнен айыруды жїзеге асыратын сыртќа тепкіш ќозєалыстаєы машина;

      дјнді даќыл - астыќ тўќымдастарєа жататын ґсімдік, олардыѕ дјндері (бидай, ќара бидай, арпа, сўлы, жїгері, кїріш, тары) адамдарды тамаќтандыру їшін жјне мал азыєы їшін кеѕінен ќолданылады;

      дјнді сулап ќауызынан айыруєа арналєан машина - астыќты ылєалдау жјне ќауызынан ішінара тазарту їшін ќолданылатын машина;

      дјнді-бўршаќты даќылдар - ґндірісте кеѕінен баптап-ґсірілетін бўршаќ тўќымдастарєа жататын ґсімдік;

      жарма - жарма даќылдарын (бидай, арпа, сўлы, тары, ќараќўмыќ, кїріш) ќайта ґѕдеу ґнімдері. Дјнніѕ орталыќ бґлігінен (ґзегінен) гїлшікті їлдірлерін, жеміс жјне тўќым ќабыршыќтарын, кейбір жаєдайда алейрон ќабатын да алып тастау арќылы алынєан ірі бґлшектер (мґлшері 1-3 мм) болып табылады;

      жарма ґнімдері - астыќты жармаєа ќайта ґѕдеу нјтижесінде алынєан ґнімдер;

      жасыл сірне - кристалды глюкоза ґндірісініѕ ќалдыєы;

      жуу машинасы - астыќтыѕ немесе картоптыѕ бетін сулап тазарту жјне дјнді тарту алдында ылєалдау їшін ќолданылатын жабдыќ;

      жїгері ўны - жїгері дјнін тарту нјтижесінде алынатын ўн;

      зиянкестер - астыќ пен астыќ ґнімдерін саќтау жјне тасымалдау кезінде заќымдап-бїлдіретін жјне жоятын ќамба зиянкестері, жануарлар;

      картоп - алќалылар тўќымдастарына жататын тїйнекті ґсімдік. Адамныѕ тамаќтануы, ќайта ґѕдеу ґнеркјсібі їшін шикізат ретінде пайдаланылатын тїйнектерді алу маќсатында, сондай-аќ мал азыєына ґсіріледі;

      кебектер - ўн шыєару процесінде сўрыпталєан астыќ дјнініѕ жеміс ќабыќшалары;

      кґлем мґлшерлегіш - астыќтыѕ белгілі кґлемін мґлшерлеуге арналєан ќўрылєы;

      крахмал - ґсімдік жасушаларында крахмал дјндері тїрінде жинаќталатын жјне крахмал ќўрамды шикізатты ќайта ґѕдеу кезінде бґліп алынатын табиєи кґмірсутегі;

      крахмалды сірне (глюкозалы шырын) - крахмалды ішінара гидролиздеу кезінде алынєан тїрлі кґмірсутек ќўрамды тазартылєан жјне ќоюлатылєан шырын;

      крахмал-сірне ґнімдері - ќўрамында крахмал бар шикізаттан крахмал мен крахмал ґнімдерін шыєару нјтижесінде алынєан ґнім. Крахмал-сірне ґнімдеріне мыналар жатады: крахмал сірнесі, кристалды глюкоза, тїрлі кґміртегі ќўрамды шырындар, нативтік жјне тїрлендіріліп-жетілдірілген крахмалдар, декстриндер, крахмал сагосы мен крахмал негізіндегі басќа да ґнімдер;

      кїріш ўны - кїріш дјнін тарту нјтижесінде алынатын ўн;

      ќалдыќтар - шикізатты елеуіш, дірілді пневматикалыќ, магниттік жјне аспирациялыќ жабдыќтарда тазарту кезінде алынатын, азыќ-тїліктік, жемдік жјне техникалыќ маќсаттарда пайдалануєа жарамсыз, жойылуєа жататын ґнімдер (минералдыќ, металл магниттік, зиянды ќоспа мен органикалыќ шаѕ);

      ќалдыќтарды баќылау - ќўрамындаєы негізгі дјнге ќарай астыќты ќайта ґѕдеу ќалдыќтарын їш санатќа сўрыптау. Бірінші жјне екінші санаттаєы ќалдыќтарды жем-шґптік маќсатќа пайдаланады, ал їшінші санаттаєы ќалдыќтар жойылуєа жатады;

      ќара бидай ўны - ќара бидайды тарту нјтижесінде алынатын нан пісіретін ўн;

      ќара бидайлы-бидай немесе бидайлы-ќара бидай ўны - астыќ ќоспасын мынадай араќатынастарда: ќара бидайлы-бидайдан тартылєан ўн їшін - ќара бидай 60%, бидай 40; бидайлы-ќара бидайдан тартылєан ўн їшін - бидай 70% жјне ќара бидай 30% (жол берілетін ауытќу +5%, -5%-дан артпайды) - тарту нјтижесінде алынєан нан пісіретін ўн;

      ќауыздаєыш машина - гїлшік ќабыршаќтарын, дјнніѕ тўќымдыќ жјне ўрыќ кебектерін аршуєа арналєан машина;

      ќауыздалєан дјн - гїлшік ќабыршаќтарынан, тўќымдыќ жјне ўрыќ кебектерінен арылєан дјн;

      ќоюлатылєан жїгері сіріндісі - ќўрамында жїгері дјнініѕ ерігіш заттары бар, сиретіп ќоюлатылєан жіпсіме су;

      магниттік тосќауылдар - металл-магниттік ќоспаларды бґліп шыєаруєа арналєан ќўрылєылар;

      саќтау мерзімі - белгіленген саќтау шарттарын бўзбаєан жаєдайда тамаќ ґнімі нормативтік ќўжаттамада немесе сатып алу-сату шартында кґрсетілген ґзініѕ барлыќ ќасиеттерін саќтап ќалатын кезеѕ. Саќтау мерзімі ґткен кезде ґнім тўтынуєа жарамды болады, алайда оныѕ тўтынушылыќ ќасиеттері (тўтынушылыќ ќўны) тґмендеуі мїмкін;

      сепаратор - астыќты ірі, ўсаќ жјне жеѕіл ќоспалардан тазартуєа арналєан астыќ тазартќыш машина;

      соќќымен јрекет ету машинасы - ґнімді соќќымен јсер етудіѕ кґмегімен ўсатуєа арналєан жабдыќ;

      сорго ўны - сорго дјнін тарту нјтижесінде алынатын ўн;

      сўлы ўны - сўлы дјнін тарту нјтижесінде алынатын ўн;

      тазартќыш машина - тїйгіш тїріндегі жўмыс органы бар, астыќтыѕ бетін шаѕнан ќўрєаќ тазартуєа, дјн ќабыќшаларын, ґскін мен ўрыќты ішінара ажырату жјне алдын ала ќауыздауєа арналєан астыќ тазартќыш машина;

      триер - астыќтан негізгі даќылдыѕ дјндеріне ќараєанда жуандыєы мен ўзындыєы бойынша ерекшеленетін ќоспаларды бґліп шыєаратын астыќ тазартќыш машина;

      тїйгіш машина - білікті станоктан кейін дјн тартудыѕ аралыќ ґнімдерін ќосымша ўсатуєа арналєан сыртќа тепкіш ќозєалыстаєы машина;

      ўн - дјнді тарту кезінде алынатын, бґлшектерініѕ мґлшері 0,14 мм жўќа ўнтаќ ґнім;

      ўн тарту ґнімдері - астыќты ўнєа ќайта ґѕдеу нјтижесінде алынєан ґнімдер;

      ўрыќ - дјнніѕ (тўќымныѕ) ќўрамдас бґлігі;

      ўсатќыш - ќатты материалды ўнтаќтылыќтыѕ белгілі бір дјрежесіне дейін їгіп-уатуєа арналєан ќондырєы;

      ќарќынды ылєалдау шнегі - дјнді ылєалдауєа арналєан транспортер тїріндегі жабдыќ;

      їлпек - дјнді ќыздырып-кеуектендіру нјтижесінде алынатын астыќты ќайта ґѕдеу ґнімі;

      шаѕ - ауада тўнєан кїйде ќалќып тўруєа ќабілетті ўсаќ органикалыќ жјне органикалыќ емес ќатты бґлшектер;

      шикізат пен дайын ґнімді саќтау - шикізат пен дайын ґнімді олардыѕ саќталуын ќамтамасыз ететін жаєдайда ўстау;

      ысќышты машина - ысќыштар тїріндегі жўмыс органы бар, дјнніѕ бетін ќауыздар мен шаѕ-тозаѕнан ќўрєаќ тазартуєа арналєан астыќ тазартќыш машина;

      ірі тартылєан ўн - дјнніѕ барлыќ ќўрамдас бґліктерін тарту нјтижесінде алынатын ўн;

      энтолейтор - астыќты залалсыздандыруєа арналєан машина.

 3. Ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімдерініѕ
нарыќта айналысыныѕ шарттары

      7. Нарыќта орналастырылєан кезде ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімдері осы Техникалыќ регламенттіѕ талаптарына сјйкес келуге тиіс.

      8. Ќазаќстан Республикасыныѕ аумаєында айналымєа шыєарылатын ўн тартатын жарма ґнеркјсібі, крахмалдар мен крахмал-сірне ґнімдері, осы Техникалыќ регламенттіѕ 16-бґлімінде белгіленген тјртіппен, осы Техникалыќ регламенттіѕ талаптарына сјйкестігін міндетті тїрде растауєа жатады.

      9. Аќпаратты тўтынушыєа жеткізуді ќамтамасыз ету маќсатында ґнім дайындаушы (сатушы) ілеспе ќўжатта ґнімніѕ осы Техникалыќ регламенттіѕ талаптарына сјйкестігі туралы мјліметтерді кґрсетеді жјне оныѕ сјйкестік сертификаты болады.

 4. Шикізат ќауіпсіздігіне ќойылатын талаптар

      10. Ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімдерін ґндіру (шыєару) їшін азыќ-тїлікке арналєан астыќ тўќымдастар мен бўршаќты даќылдардыѕ дјндері, сондай-аќ ќосымша крахмал-сірне ґнімдерін ґндіруге (шыєаруєа) таєам жјне жем-шґп їшін ґсірілетін картоп пайдаланылады.

      11. Ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімдерін ґндіруге (шыєаруєа) арналєан дјнді жјне бўршаќты даќылдар дјндерініѕ ќауіпсіздігіне ќойылатын талаптар "Астыќ ќауіпсіздігіне ќойылатын талаптар" техникалыќ регламентініѕ талаптарына сјйкес келуге тиіс.

      12. Крахмал-сірне ґнімдерін ґндіруге (шыєаруєа) арналєан картоп ќауіпсіздігіне ќойылатын талаптар "Жемістер, кґкґністер, тїйнекжемістілер мен оларды ќайта ґѕдеу ґнімдерініѕ ќауіпсіздігіне ќойылатын талаптар" техникалыќ регламентініѕ талаптарына сјйкес болуєа тиіс.

      13. Астыќ ќауіпсіздігіне ќойылатын талаптарєа жауап беретін дјн ќоспасы жем-шґптік маќсатта пайдаланылады.

      14. Астыќ ќауіпсіздігіне ќойылатын талаптарєа жауап бермейтін дјн мен дјн ќоспасы техникалыќ маќсаттаєы ґнімдерді ќайта ґѕдеу їшін пайдаланылады.

      15. Техникалыќ маќсатќа ќайта ґѕдеуге жарамсыз дјн, ќалдыќтар жјне зиянды ќоспа Ќазаќстан Республикасыныѕ тамаќ ґнімдерініѕ ќауіпсіздігі мен экологиялыќ ќауіпсіздік жґніндегі заѕнамасында белгіленген тјртіппен жойылады.

      16. Мынадай шикізатты пайдалануєа жол берілмейді:

      1) ќауіпсіздігі мен сапасын кујландыратын ілеспе ќўжаттарды (сјйкестік сертификаты, сапа паспорты) жоќ;

      2) "Астыќ ќауіпсіздігіне ќойылатын талаптар" жјне "Жемістер, кґкґністер, тїйнекжемістілер мен оларды ќайта ґѕдеу ґнімдерініѕ
ќауіпсіздігіне ќойылатын талаптар" техникалыќ регламенттерінде келтірілген рўќсат етілген нормалардан тыс мґлшерде ластану тјн немесе ќўрамында органолептикалыќ кґрсеткіштерін нашарлататын заттары бар;

      3) бўзылып-бїліну белгілері бар жјне (немесе) пайдалану мерзімі ґткен шикізат (картоп їшін).

 5. Ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімдерініѕ
ќауіпсіздігіне ќойылатын талаптар

      17. Ґткізуге арналєан ўн тарту-жарма ґнеркјсібі ґнімдеріндегі, крахмалдар мен крахмал ґнімдеріндегі улы элементтердіѕ, микотоксиндердіѕ, пестицидтердіѕ, радионуклидтердіѕ, металл магнитті ќоспалар мен микробиологиялыќ кґрсеткіштердіѕ рўќсат етілген шекті деѕгейлері осы Техникалыќ регламенттіѕ 2-ќосымшасында белгіленген нормалардан аспауєа тиіс.

      18. Ґндірісте (дайындауда) пайдаланылатын су "Халыќќа арналєан ауыз су ќауіпсіздігіне ќойылатын талаптар" техникалыќ регламентініѕ нормалары мен талаптарыныѕ ќауіпсіздігіне сјйкес болуєа тиіс.

      19. Ўн тарту-жарма ґнеркјсібі ґнімдерімен, крахмалдар мен крахмал ґнімдерімен жанасатын материалдар мен олардыѕ жиынтыќтары Ќазаќстан Республикасында ќолдануєа рўќсат етілген материалдардан жасалуы ќажет жјне олардыѕ Ќазаќстан Республикасы халќыныѕ санитарлыќ-эпидемиологиялыќ салауаттылыєы саласындаєы ујкілетті орган берген ќауіпсіздікті кујландыратын ќўжаты болуєа тиіс.

      20. Ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімдерінде таєамдыќ ќоспаларды ќолдану осы Техникалыќ регламенттіѕ 3-ќосымшасына сјйкес рўќсат етіледі.
      Таєамдыќ ќоспалардыѕ ќўрамы осы Техникалыќ регламенттіѕ 3-ќосымшасында белгіленген нормалардан аспауы тиіс.

 6. Ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімдерін
јзірлеуге ќойылатын талаптар

      21. Ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімдерініѕ жаѕа тїрініѕ (сўрыбыныѕ) жарамдылыќ мерзімдері санитарлыќ-эпидемиологиялыќ ќызмет жїргізген зерттеулер нјтижелерімен расталады.

      22. Ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімдерініѕ жаѕа тїрін (сўрыбын) ґндіріске ќою Ќазаќстан Республикасыныѕ ќолданыстаєы нормативтік ќўжаттарыныѕ талаптарына сјйкес, белгіленген тјртіппен бекітілген нормативтік жјне технологиялыќ ќўжаттамасы мен ґнім ґндіруге гигиеналыќ ќорытындысы болєан кезде жїзеге асырылады.

 7. Ўн тарту-жарма ґнеркјсібі ґнімдерініѕ, крахмалдар
мен крахмал ґнімдерініѕ ќауіпсіздігін баєалауєа
ќойылатын талаптар

      23. Ґнім шыєарушы мыналарды:

      1) белгіленген саќтау, тасымалдау жјне ґткізу режимдерін саќтай отырып, ґнімніѕ ќауіпсіздігі мен сапасыныѕ тўраќтылыєын;

      2) ґндіру процесініѕ баќылау жјне ќауіпті нїктелерін, дайын ґнімніѕ ќауіпсіздігі мен сапасын баєалауды ќамтитын баќылау жїйесін;

      3) кјсіпорындардыѕ ґз зертханалары, сол сияќты белгіленген тјртіппен ќызметтіѕ талап етілетін саласында аккредиттелген басќа да зертханалар жїргізе алатын белгіленген кезеѕділікті ґндірістік баќылауды ќамтамасыз етеді.

      24. Баќылау сынаќтарыныѕ теріс нјтижелері болєан кезде їлгілер екі еселей алына отырып, ґнімге ќайтара сынаќтар ґткізіледі.

      Ќайтара сынаќтардыѕ нјтижелері ґнімніѕ барлыќ легіне ќолданылады.

      Егер ќайтара сынаќтар теріс нјтиже берсе, онда ґнім жарамсыз болып танылады. Дайындаушы ґнімніѕ ластану кґздері мен себептерін айќындайды жјне оларды жою жґніндегі іс-шараларды жїзеге асырады.

      25. Ўн тарту-жарма ґнеркјсібі ґнімдерін, крахмалдар мен крахмал ґнімдерін ґндіру (дайындау) кезінде ќауіпсіздік тјуекелдерін баєалауды ХАССП ќаєидаттары негізінде жїргізу ќажет.

      26. Ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімдері мен олардыѕ ґмірлік циклі кезеѕдерініѕ ќауіпсіздігі тјуекелдерін баєалау мынадай жолмен жїзеге асырылады:

      1) таєам ґндіруге арналєан ґнімніѕ адам мен мал аєзасына зиянды јсерін тудыруы мїмкін сипаттамаларды аныќтау;

      2) аныќталєан ыќтимал ќатерлердіѕ јрбірініѕ адам ґміріне јсерін талдау;

      3) аныќталєан ќатерлерді шектеудіѕ толымды шараларын айќындау.

      27. Ўн тарту-жарма ґнеркјсібі ґнімдерініѕ, крахмалдар мен крахмал ґнімдерініѕ ќауіпсіздігі тјуекелдерін баєалау јрбір наќты жаєдайда, ґнімді зертханалыќ зерттеу барысында ќатерлерді кешенді баєалау ретінде жїзеге асырылады.

      28. Ґнімді јзірлеудіѕ (жасаудыѕ), ґндірудіѕ (шыєарудыѕ), оныѕ айналымыныѕ, кјдеге жаратылуы мен жойылуыныѕ барлыќ (сатыларында) ќатерлерді баєалау жјне оны мейлінше тґмендету тјсілдері туралы мјліметтер нормативтік-техникалыќ ќўжаттамада ќамтылуєа тиіс.

      Тамаќ ґнімдерініѕ жаѕа тїрлерін јзірлеу (жасау) кезінде тамаќ ґнімдерініѕ ќауіпсіздігі саласындаєы Ќазаќстан Республикасы заѕнамасыныѕ талаптарында кґзделген ќатерлерге талдау жїргізу міндетті.

      29. Ќатерлерді еѕсеру ќатерді баєалау нјтижелеріне, сондай-аќ адам денсаулыєына ыќтимал зиянды јсердіѕ алдын алу ќаєидасына негізделуге тиіс.

 8. Ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімдерін ґндіру (шыєару) процестерініѕ ќауіпсіздігіне ќойылатын талаптар

      30. Жобалау сатысында јзірленген жјне келісілген ўйымдастыру, инженерлік жјне техникалыќ іс-шаралар технологияларыныѕ ќауіпсіздігіне ќойылатын талаптар ґндірісті (дайындауды) ўйымдастыру сатысында, сондай-аќ ґндірістік циклдіѕ барлыќ сатыларында: ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімдерін ќайта ґѕдеу, саќтау, тасымалдау, ґткізу кезінде, сондай-аќ астыќ пен картопты ќайта ґѕдеудіѕ жанама ґнімдерін, тїзілетін ќалдыќтар мен белгіленген талаптарєа сјйкес келмейтін ґнімдерді пайдалану, ќайта ґѕдеу немесе кјдеге жарату кезінде жїзеге асырылады жјне баќыланады.

      31. Шикізат ќабылдаудыѕ, саќтаудыѕ, дайындаудыѕ жјне ќайта ґѕдеудіѕ јрі ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімдерін саќтаудыѕ барлыќ процестері, объектілердіѕ ќуатына ќарамастан, тамаќ ґнімдерін ґндіру (дайындау) ќауіпсіздігі саласындаєы Ќазаќстан Республикасы заѕнамасыныѕ талаптарына сјйкес олардыѕ тазалыєы жјне ластану мен бїлінуден, олардыѕ арасына кґлденеѕ нјрселер мен заттардыѕ тїсіп кетуінен ќорєалуы жаєдайында жїргізілуге тиіс.

      32. Ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімдерін ґндіру (дайындау) кезінде магниттік тосќауылдар сепараторлардыѕ, тазартќыш, ысќышты, жуу машиналарыныѕ, триерлердіѕ, їдемелі ылєалдандыру шнектерініѕ жјне дјнді сулап ќауызынан айыруєа арналєан машиналардыѕ, кґлем мґлшерлегіштердіѕ, білікті станоктардыѕ, ўсатќыштардыѕ, тїйгіш, дјн бастыру, жылтыратќыш, ќауыздаєыш машиналардыѕ, энтолейторлардыѕ жјне соќќымен јрекет ететін басќа да машиналардыѕ алдында, сондай-аќ дайын ґнімдер мен жем-шґптік астыќ ґнімдерініѕ баќылауында орнатылуєа тиіс.

      33. Їй-жайларды, жабдыќтарды, мїкјммалды, ыдыстарды, кґлік ќўралдарын жуу мен дезинфекциялау осы Техникалыќ регламентте белгіленген ќауіпсіздік жґніндегі талаптарєа сјйкес келетін ґнім ґндіру (дайындау) мен оныѕ айналымын ќамтамасыз етуге жјне дайын ґнімніѕ екінші ќайтара ластану мїмкіндігін болдырмауєа тиіс.

      34. Жуу мен дезинфекциялау їшін Ќазаќстан Республикасында ќолданылуєа рўќсат етілген жуєыш жјне дезинфекциялаушы ќўралдар пайдаланылады.

      35. Дезинсекциялау, газдандыру, дегазациялау, дератизациялау, улы еліктіргіш жемді дайындау, улы заттарды тасымалдау, ќабылдау, саќтау жјне ќолєа беру, улы химикаттармен ластанєан жеке ќорєаныш ќўралдарын, дезинсекциялау машиналарын, кґлік ќўралдарын, ыдыстарды, улы химикаттар тґгілген жерлерді зарарсыздандыру, сондай-аќ жарамсыз болып ќалєан улы заттарды жою жґніндегі барлыќ жўмыстар бўл жўмыстарды жїргізуге берілетін тиісті лицензия бар болєан кезде Ќазаќстан Республикасындаєы халыќтыѕ санитарлыќ-эпидемиологиялыќ салауаттылыєы саласындаєы ујкілетті органдармен келісілген салада ќолданыстаєы арнаулы нўсќаулыќтарєа, јдістемелік нўсќаулар мен ережелерге ќатаѕ сјйкестікте жїзеге асыруєа тиіс.

 9. Ґндірістік їй-жайларєа ќойылатын талаптар

      36. Ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімдерін ґндіруге (дайындау) арналєан ґндірістік жјне ќойма їй-жайлары халыќтыѕ санитарлыќ-эпидемиологиялыќ салауаттылыєы саласындаєы Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамасыныѕ талаптарына сјйкес болуы тиіс.

      37. Ґндірістік їй-жайлар:

      1) тамаќ ґнімдерініѕ ластану ќатері жоєары деѕгейдегі экологиялыќ ластанєан аудандар мен ґнеркјсіптік ґндірістерден;

      2) ґнеркјсіптік ќауіпсіздік саласындаєы ујкілетті орган талаптарына сјйкес ќауіпсіздік шаралары ќамтамасыз етілмеген болса, су тасќынына ўшырап отыратын аудандардан;

      3) паразиттермен заќымдануєа бейім аудандардан;

      4) ќатты жјне сўйыќ ќалдыќтарды тиімді кјдеге жарату мїмкіндігі жоќ аудандардан аулаќ жерде орын тебуге тиіс.

      38. Кјсіпорындарда ґндірістік цехтардыѕ, учаскелердіѕ, бґлімшелердіѕ, ќосалќы, ќойма їй-жайларыныѕ жоспары технологиялыќ процестердіѕ бірізділігіне, шикізаттыѕ, дайындалатын ґнімніѕ ќауіпсіздігіне, жинап-тазалаудыѕ, жуу мен дезинфекциялаудыѕ сапасына санитарлыќ-эпидемиологиялыќ ќадаєалау жїргізу мїмкіндігін ќамтамасыз етуге тиіс. Ґндірістік їй-жайларда технологиялыќ жабдыќтарды орналастыру шикізат пен дайын ґнімніѕ бір-бірімен ќиєаш ґтетін аєындарын болдырмауєа тиіс.

      39. Ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімдерін ґндіру жґніндегі кјсіпорындардыѕ ґндірістік їй-жайларыныѕ жўмыс аймаєындаєы ауа ортасыныѕ санитарлыќ-эпидемиологиялыќ шарттары Ќазаќстан Республикасы заѕнамасыныѕ ќолданыстаєы талаптарына жауап беруге тиіс.

      Жўмыс аймаєындаєы ауада зиянды заттардыѕ ќўрамы осы Техникалыќ
регламенттіѕ 4-ќосымшасында келтірілген белгіленген шекті рўќсат етілетін концентрациядан аспауєа тиіс.

      40. Барлыќ ґндірістік жјне ќосалќы їй-жайларда табиєи, мјжбїрлі жјне аралас желдеткіштер болуєа тиіс.

      41. Дайын ґнімді ќаптарєа жґѕкітуге жјне пакеттерге бґліп салуєа арналєан їй-жайлар басќа ґндірістік жјне ќойма їй-жайларынан оќшаулатылуєа тиіс.

      42. Ўн тарту-жарма ґнеркјсібі ґнімдерін, крахмалдар мен крахмал ґнімдерін саќтауєа арналєан ќойма їй-жайлары мен ыдыстар атмосфералыќ жјне жерасты суларынан оќшаулатылуєа тиіс.

 10. Жабдыќќа жјне метрологиялыќ ќамтамасыз
етуге ќойылатын талаптар

      43. Ўн тарту-жарма жјне крахмал-сірне ґнеркјсібіне арналєан ќўрал-жабдыќ:

      1) Ќазаќстан Республикасы халќыныѕ санитарлыќ-эпидемиологиялыќ
салауаттылыєы саласындаєы ујкілетті орган тамаќ ґнімдерімен жанасуы їшін рўќсат еткен материалдардан жасалєан;

      2) ќауіпсіз ґнім ґндіруді (дайындауды) ќамтамасыз ету;

      3) белгіленген талаптарєа сјйкестігін ќуаттау рјсімінен ґткен болу керек.

      44. Жабдыќтардыѕ конструкциясы:

      1) ќўрал-жабдыќты жґндеу, санитариялыќ ґѕдеу жјне оєан ќызмет кґрсету їшін оларєа еркін ќол жеткізуді ќамтамасыз етуге;

      2) жаєар майлардыѕ шикізат пен дайын ґнімге тїсіп кету мїмкіндігін болдырмауєа;

      3) ќўрастырушы бірліктердіѕ, тараптардыѕ, детальдардыѕ ґнімге тїсіп кету мїмкіндігін болдырмайтын етіп сенімді бекітілуін ќамтамасыз етуге тиіс.

      Ґнімдермен жанасу аймаєында ќолданылатын конструкциялыќ материалдар тотыќ шалуєа тґзімді болуєа, ґнімді ластайтын немесе оныѕ дјміне, иісі мен тїсіне јсер ететін ќоспаларды тїзбеуге, їстіѕгі беттері жуєыш жјне дезинфекциялайтын ерітінділердіѕ јсеріне тґтеп беретіндей тегіс жјне тїзу болуєа тиіс.

      45. Технологиялыќ процестердіѕ параметрлерін ґлшеу мен баќылауда ќолданылатын ќўралдарды тексеру техникалыќ реттеу жјне метрология жґніндегі ујкілетті орган айќындайтын тізбе мен кезеѕділікке, сондай-аќ ґлшеу ќўралдарын тексеруді ґткізу тјртібіне сјйкес жїргізіледі. Ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімдерін дайындаушы барлыќ технологиялыќ процесс бойынша ґлшеу ќўралдарыныѕ жарамдылыєын баќылауды ќамтамасыз етуге тиіс.

 11. Ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне
ґнімдерін саќтау жґніндегі талаптар

      46. Ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімдерін саќтау экологиялыќ, ќўрылыс, ґрт ќауіпсіздігі жјне санитарлыќ-эпидемиологиялыќ талаптарєа жауап беретін ќойма їй-жайларында, тамаќ ґнімініѕ ќауіпсіздігін ќамтамасыз ететін жјне оныѕ жолай ластану мїмкіндігін болдырмайтын жаєдайларда жїзеге асырылады.

      47. Дайын ґнімді ќоймада орналастыру мен саќтау олардыѕ јрбір тїрі, сорты жјне ўраланєан кїні бойынша жеке жїргізіледі.

      Зиянкестермен (жјндіктер мен кеміргіштер) заќымданєан жјне заќымданбаєан ґнімдерді бір ќоймада саќтауєа жол берілмейді.

      Шикізат пен ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімдерін саќтауєа арналєан їй-жайда ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімдерін ґндіруге ќатысы жоќ таєамдыќ емес материалдарды, ќалдыќтарды, тамаќ ґнімдері мен шикізатты бірге саќтауєа їзілді-кесілді жол берілмейді.

      48. Ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімдерін саќтау тамаќ ґнімініѕ наќты тїріне арналєан ќолданыстаєы нормативтік ќўжаттарєа сјйкес олардыѕ сапасы мен ќауіпсіздігініѕ саќталуын ќамтамасыз ететін белгіленген температуралыќ режимдер жаєдайында жїзеге асырылуєа тиіс.

      49. Ўн тарту-жарма жјне крахмал-сірне ґнеркјсібініѕ сусымалы ґнімдерін белгіленген тјртіппен бекітілген санитарлыќ-эпидемиологиялыќ ережелер мен нормаларды саќтай отырып, ќўрєаќ, жаќсы желдетілетін, зиянкестермен (жјндіктер мен кеміргіштер) заќымданбаєан ќоймаларда саќтайды.

      Ќоюлатылєан крахмал ґнімдерін (сірне, шырындар, жасыл сірне), сондай-аќ ќоюлатылєан жїгері сіріндісі ерекше саќтау шарттарын талап етпейді.

      50. Ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімдерініѕ саќталу мерзімі мен жарамдылыєын пайдаланылєан шикізат пен таєамдыќ ќоспалардыѕ ќауіпсіздігі мен сапалыќ кґрсеткіштерін, ґндірістіѕ технологиялыќ режимдерін, буып-тїю материалдарын ескере отырып, санитарлыќ-эпидемиологиялыќ ќызмет жїргізген зерттеулер негізінде дайындаушы белгілейді.

      Ґнімді дайындаушы ґзі белгілеген жарамдылыќ мерзімі ішінде ґзі кґрсеткен саќтау, тасымалдау, ґткізу жјне ќолдану шарттарын саќтаєан жаєдайда ґнімніѕ ќауіпсіздігі їшін жауап береді.

 12. Ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімдерін
буып-тїюге ќойылатын талаптар

      51. Ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімдерін ќаптау буып-тїю ґнім айналысыныѕ барлыќ кезеѕдерінде оныѕ сапасыныѕ саќталуы мен ќауіпсіздігін ќамтамасыз етуге тиіс.

      52. Ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімдерін буып-тїю "Буып-тїюге, таѕбалауєа, этикеткалауєа жјне оларды дўрыс жазуєа ќойылатын талаптар" техникалыќ регламентіне сјйкес болуы тиіс.

 13. Ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімдерін
таѕбалауєа ќойылатын талаптар

      53. Ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімдерін таѕбалау "Буып-тїюге, таѕбалауєа, этикеткалауєа жјне оларды дўрыс жазуєа ќойылатын талаптар" техникалыќ регламентініѕ талаптарына сјйкес болуєа тиіс, мемлекеттік жјне орыс тілдерінде жазылуєа, сенімді болуєа, тўтынушыны адастырмауєа јрі ґнімніѕ ќўрамы мен ќасиеттері туралы ќате тїсінік туєызбауєа тиіс.

      54. Ґнімді экспорттау кезінде таѕбалау шетелдік ґнім алушыныѕ талаптарына сјйкес шет тілінде жазылады.

      55. Таѕбалау тікелей тўтынушылыќ, топтамалыќ немесе тасымалдау бумасына (ыдысќа) немесе оларєа бекітілетін (ілінетін) заттаѕбаєа немесе этикеткаларєа, олардыѕ жоєалуын болдырмайтын тјсілдермен немесе тиісті ілеспе ќўжаттарєа жасалады.

      Аќпарат кез келген тјсілмен жазылады жјне аныќ јрі жеѕіл оќылуєа тиіс.

      56. Ґніммен жанасатын аќпаратты жазу ќўралдары оныѕ сапасына јсер етпеуге тиіс, ґнімді саќтау, тасымалдау жјне ґткізу кезінде таѕбалаудыѕ ґшіп ќалмауын ќамтамасыз етуге тиіс.

 14. Нарыќтаєы сјйкестік белгісі

      57. Осы Техникалыќ регламентте кґзделген тјртіппен сјйкестігі расталєан ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімдері нарыќта сјйкестік белгісімен таѕбаланады.

      58. Нарыќта ґнімді сјйкестік белгісімен таѕбалауды сјйкестік туралы сертификат немесе декларация негізінде дайындаушы (сатушы) жїргізеді.

      59. Нарыќта ґнімді сјйкестік белгісімен таѕбалауды оныѕ аныќ бейнеленуін ќамтамасыз ететін тјсілдермен жїзеге асырєан жґн. Белгіні бейнелеуді тасќа басу, граверлеу, таѕбалау арќылы немесе басќа тјсілмен орындауєа болады.

 15. Тасымалдауєа ќойылатын талаптар

      60. Ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімдерін дайындаушы (сатушы) оларды тасымалдауды тамаќ ґнімініѕ ластануы мен бїлінуі ќаупін болдырмауды ќамтамасыз ететін жаєдайларда ќамтамасыз етеді.

      61. Ўн тарту-жарма ґнеркјсібі ґнімдерін, крахмалдар мен крахмал ґнімдерін тасымалдау жјне олардыѕ айналымы Ќазаќстан Республикасыныѕ тамаќ ґнімдерініѕ ќауіпсіздігі саласындаєы заѕнамасыныѕ талаптарына сјйкес жїзеге асырылады.

      Егер ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімдерін тасымалдау, саќтау жјне ґткізу кезінде ќолданыстаєы нормативтік ќўжаттар талаптарынан шегінуге жол беріліп, бўл олардыѕ ќауіпсіздігін тґмендетуге јкелген жаєдайда, онда мўндай ґнімдер ґткізілуге жатпайды, сараптамаєа жіберіледі жјне оныѕ нјтижелеріне сјйкес Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамасында жјне осы Техникалыќ регламентте белгіленген тјртіппен кјдеге жаратылады.

      62. Ґнімдерді улы, сјулеленуге ўшыраєан тамаќ ґнімдері, радиоактивтік заттар мен ащы иіс шыєаратын жїктер тасымалданєан кґлік ќўралдарымен, сондай-аќ ерекше иістері бар ґнімдермен бірге тасымалдауєа жол берілмейді.

      Ґнімді тиеу, тасымалдау жјне тїсіру кезінде оны атмосфералыќ жауын-шашыннан, ылєалдан саќтау ќажет.

      63. Тасымалданатын тамаќ ґнімдерінде олардыѕ шыєарылу тегін, ќауіпсіздігін, саќталу шарттары мен саќталу мерзімін растайтын ілеспе ќўжаттар болуєа тиіс.

 16. Ґнімді базарда сатуєа жјне орналастыруєа
ќойылатын талаптар

      64. Ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімдерін базарда орналастыру мен ґткізуді жїзеге асыратын субъектілер ґнімніѕ наќты тїрлеріне арналєан нормативтік ќўжаттарєа сјйкес ґнімді ќабылдау, баќылау, сјйкестендіру жјне саќтау мїмкіндіктерін ќамтамасыз ететін ќажетті їй-жайлар мен жаєдайларєа ие болуєа тиіс.

      65. Ґнімді ґткізу заѕнамаєа жјне сауда саласындаєы ережелерге сјйкес ґнімніѕ адамдардыѕ ґмірі мен денсаулыєына жјне ќоршаєан ортаєа ќауіпсіздігін ќамтамасыз ететін санитарлыќ-гигиеналыќ нормативтерді саќтай отырып жїзеге асырылуєа тиіс.

      Ќауіпсіздік бойынша ґткізілетін ґнім осы Техникалыќ регламенттіѕ талаптарына сјйкес болуєа тиіс, ќосымша талаптар келісім-шартта (шартта) жазылуы мїмкін. Келісім-шартта (шартта) ґнімніѕ осы тобына заѕнамада белгіленген кґрсеткіштермен салыстырєанда ґнімніѕ сапасы мен ќауіпсіздігіне неєўрлым жоєары талаптар кґзделуі мїмкін.

      66. Ќауіпсіз, біраќ сапасы жаєынан келісім-шартта (шарта) кґрсетілгеннен тґмен ґнім берілген кезде сатып алушы ґнімніѕ ќайта таѕбалануы шартымен оны сапасы, санаты, класы, сўрыбы бойынша тиісінше тґмен ґнім ретінде ќабылдауєа ќўќылы.

      67. Ґнімді ґткізу кезінде дайындаушы белгілеген саќтау шарттары саќталуєа тиіс.

      68. Осы Техникалыќ регламенттіѕ талаптарына сјйкес келмейтін, саќтау жјне жарамдылыќ мерзімдері ґтіп кеткен, сапасыздыќ белгілері бар, осы Техникалыќ регламенттіѕ талаптарын бўза отырып таѕбаланєан, белгіленген нысандаєы ілеспе ќўжаттары жоќ ґнім ґткізуге жіберілмейді.

      69. Ґнімді сатып алушылар мен тўтынушылар ґз ќауіпсіздігі маќсатында ґнімді таѕбалауда жазылєан талаптарєа сјйкес пайдалану мен тўтыну жґніндегі дайындаушыныѕ (сатушыныѕ) ўсынымдарын саќтауєа тиіс.

      Ґнімніѕ бїлінгендігі байќалєан кезде оны сатуды жїзеге асыратын субъектілер оны сатудан алып тастайды, тўтынушыдан кері ќайтарып алады, сараптамаєа жібереді, ќажет болєан жаєдайда оны кјдеге асыруды немесе жоюды ќамтамасыз етеді.

 17. Сапасыз жјне адам ґмірі мен денсаулыєына ќауіпті ўн-тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімдерін кјдеге жарату мен жою жґніндегі талаптар

      70. Мынадай сапасыз жјне адам ґмірі мен денсаулыєына:

      1) осы Техникалыќ регламент талаптарына сјйкес келмейтін;

      2) айќын сапасыздыќ белгілері бар;

      3) ґнімніѕ шыєу тегін, сапасы мен ќауіпсіздігін растайтын дайындаушы (берушініѕ) ќўжаттары жоќ;

      4) жарамдылыєы немесе саќталу мерзімі белгіленбеген немесе ґтіп кеткен ўн-тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімдері сапасыз жјне адам ґмірі мен денсаулыєына ќауіпті болып танылады.

      71. Сапасыз жјне ќауіпті деп танылєан ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімдері аккредиттелген зертханада ќосымша сараптама жїргізіле отырып, сатудан алынып тасталуєа тиіс. Сараптаманыѕ нјтижелері бойынша оларды пайдалануєа, кјдеге жаратуєа немесе жоюєа жіберу туралы шешім ќабылдануєа тиіс.

      72. Сапасыз јрі ќауіпті ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімдері сараптама жїргізу, оларды јрі ќарай пайдалану немесе жою туралы шешім ќабылдау жјне орындау їшін ќажетті кезеѕге оларєа ќол жеткізуді болдырмау шарттарын саќтай отырып жеке їй-жайларда саќталуєа жатады.

      73. Тасымалдауєа, саќтауєа, сараптама жасауєа, кјдеге жаратуєа немесе жоюєа байланысты барлыќ шыєыстарды дайындаушы (сатушы) тґлейді.

      74. Сапасыз жјне ќауіпті ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімдерін кјдеге жарату немесе жою кез келген техникалыќ ќолжетімді тјсіл арќылы мемлекеттік баќылау жјне ќадаєалау органдарыныѕ баќылауымен, санитарлыќ-гигиеналыќ жјне ќоршаєан ортаны ќорєау талаптарын саќтай отырып жїзеге асырылады.

      75. Ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімдерін кјдеге жарату немесе жою осы Техникалыќ регламентке сјйкес кјдеге жаратылуы немесе жойылуы фактісін растайтын ќўжат арќылы ресімделеді.

      76. Маќсатќа сјйкес пайдалануєа жарамсыз деп танылєан ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімдерін кјдеге жарату тјртібі:

      1) сараптама жїргізу їшін халыќтыѕ санитарлыќ-эпидемиологиялыќ салауаттылыєы мен техникалыќ реттеу саласындаєы ујкілетті органдардыѕ ґкілдері дайындаушыныѕ (сатушыныѕ) ќатысуымен ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімдерініѕ сынамаларын (їлгілерін) іріктеп алады;

      2) сынамалар (їлгілер) мґрленеді жјне зерттеулер жїргізу їшін аккредиттелген зертханаєа жіберіледі;

      3) халыќтыѕ санитарлыќ-эпидемиологиялыќ салауаттылыєы мен техникалыќ реттеу саласындаєы ујкілетті органдардыѕ, сондай-аќ ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімдерін дайындаушыныѕ (сатушыныѕ) ґкілдерінен тўратын комиссия сынамаларды (їлгілерді) зерттеуден алынєан нјтижелер негізінде ґнімді маќсатты пайдалануєа жарамсыз деп таниды жјне ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімін жемдік немесе техникалыќ маќсаттарєа пайдалану туралы шешім ќабылдайды. Комиссия шешімі осы Техникалыќ регламенттіѕ 5-ќосымшасына сјйкес нысан бойынша актімен ресімделеді, оєан комиссияныѕ барлыќ мїшелері мен дайындаушы (сатушы) ќол ќояды.

      77. Адамныѕ ґмірі мен денсаулыєына ќауіпті деп танылєан ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімдерін жою тјртібі:

      1) дайындаушы (сатушы) ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімініѕ осы Техникалыќ регламентте белгіленген ќауіпсіздік талаптарына сјйкессіздігін аныќтаєан жаєдайда немесе ујкілетті органныѕ ўйєарымы негізінде дайындаушы (сатушы) жїргізілетін ќызметіне сјйкес оны ішкі сауда объектілерінен кері ќайтарып алуды ќамтамасыз етеді жјне ќауіпті тамаќ ґнімін ґндірудіѕ (дайындаудыѕ), айналымы немесе кјдеге жаратудыѕ бір немесе бірнеше процестерін тоќтатады;

      2) сараптама нјтижелері бойынша халыќтыѕ санитарлыќ-эпидемиологиялыќ салауаттылыєы мен техникалыќ реттеу саласындаєы ујкілетті органдардыѕ, сондай-аќ ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімдерін дайындаушыныѕ (сатушыныѕ) ґкілдерінен тўратын комиссия ґнімді жоюєа акт жасайды, онда мыналар кґрсетіледі:

      актініѕ жасалєан кїні мен орны, ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімі тиесілі кјсіпорынныѕ - дайындаушыныѕ (сатушыныѕ) атауы;

      жойылуєа тиіс ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімініѕ тїрі (сорты) мен мґлшері;

      ґнім адамныѕ ґмірі мен денсаулыєына ќауіпті деп танылєан кґрсеткіштер;

      жою тјсілі, мерзімі мен орны;

      комиссия мїшелерініѕ тегі, аты, јкесініѕ аты;

      3) актініѕ негізінде комиссия ќауіпті ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімін оќшаулау жјне саќталуын ќамтамасыз ету жґнінде шаралар жјне оны жою немесе кґміп тастау туралы шешім ќабылдайды;

      4) шешім ќабылдау алдында комиссия дайындаушыныѕ (сатушыныѕ) ґтініші бойынша жарамсыз деп танылєан ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімдеріне тіркеуден ґткен аккредиттелген зертханада баќылау сынаєын ќайта ґткізуі мїмкін;

      5) адамдар мен мал жануарлары їшін ќауіпті ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімдері жоюдыѕ алдында немесе жою процесінде (сатысын) Ќазаќстан Республикасыныѕ халыќтыѕ санитарлыќ-эпидемиологиялыќ салауаттылыєы саласындаєы ујкілетті органыныѕ талаптарына сјйкес зарарсыздандырылады;

      6) ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімдерін жою процесін (сатысын) комиссия мїшелерініѕ міндетті тїрде ќатысуымен дайындаушы (сатушы) атќарады;

      7) адам ґмірі мен денсаулыєына ќауіпті ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімдерініѕ зарарсыздандырылуы мен жойылу фактісі осы Техникалыќ регламенттіѕ 6-ќосымшасына сјйкес нысан бойынша актімен ресімделіп, оєан комиссияныѕ барлыќ мїшелері мен дайындаушы (сатушы) ќол ќояды;

      8) адам ґмірі мен денсаулыєына ќауіпті ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімдерін жою мен кґміп тастау кезінде осы маќсаттарєа кґзделген жерлерде ауа бассейнініѕ, топыраќтыѕ, жер асты сулары мен жер їсті суларыныѕ ластануын болдырмау їшін комиссияда мемлекеттік экологиялыќ сараптаманыѕ оѕ ќорытындысы мен табиєат ќорєау органдарыныѕ оѕ шешімі болуєа тиіс.

 18. Сјйкестікті растау

      78. Їйлестірілген стандарттарєа сјйкес келетін ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімдері, олардыѕ ґмірлік циклініѕ процестері осы Техникалыќ регламенттіѕ талаптарына сјйкес келеді деп есептеледі.

      Їйлестірілген стандарттардыѕ тізбесін мїдделі мемлекеттік органдармен келісім бойынша техникалыќ реттеу саласындаєы ујкілетті орган бекітеді.

      79. Ўн тарту, жарма жјне крахмал-сірне ґнімдерініѕ осы Техникалыќ регламенттіѕ талаптарына сјйкестігін растау Ќазаќстан Республикасыныѕ ќолданыстаєы заѕдарына сјйкес жїзеге асырылады.

      Ўн тарту, жарма ґнеркјсібі, крахмалдар мен крахмал-сірне ґнімдерініѕ сјйкестігін растау рјсімі осы Техникалыќ регламенттіѕ 7-ќосымшасында келтірілген.

 19. Їйлестірілген стандарттардыѕ тізбесі

ЌР СТ 3.4-2003             Ќазаќстан Республикасыныѕ мемлекеттік
                           сертификаттау жїйесі. Ґнім сјйкестігін
                           растауды жїргізу тјртібі. Жалпы талаптар.

ЌР СТ 3.15.1-98            Ќазаќстан Республикасыныѕ мемлекеттік
                           сертификаттау жїйесі. Сапа жїйелері мен
                           ґндірістерді сертификаттау. Негізгі
                           ережелер.

ЌР СТ 3.15.2-98            Ќазаќстан Республикасыныѕ мемлекеттік
                           сертификаттау жїйесі. Сапа жїйелеріне
                           мен ґндірістерді сертификаттау.
ЌР РК 3.15.3-98            ЌР мемлекеттік сертификаттау жїйесі.
                           Ґндірістерге сертификаттау жїргізу
                           тјртібі.

ЌР СТ 3.27.2002            Ќазаќстан Республикасыныѕ мемлекеттік
                           сертификаттау жїйесі. Тамаќ ґнеркјсібі
                           мен ауыл шаруашылыєы ґндірісініѕ
                           ґнімдерін сертификаттау тјртібі.

ЌР СТ 3.34-2003            Ќазаќстан Республикасыныѕ мемлекеттік
                           сертификаттау жїйесі. Сјйкестігін растау
                           кезіндегі тамаќ ґнеркјсібі жјне ауыл
                           шаруашылыєы ґндірісі ґнімдерін
                           сјйкестендіру. Жалпы талаптар.

ЌР СТ 3.60-2005            Ќазаќстан Республикасыныѕ мемлекеттік
                           техникалыќ реттеу жїйесі. Дјнніѕ жјне
                           одан ґѕделген ґнімдердіѕ сјйкестігіне
                           растауды жїргізу тјртібі.

ЌР СТ 4.4-94               Ґнімді ґндіріске јзірлеу жјне ќою жїйесі.
                           Тамаќ жјне ауыл шаруашылыќ ґнеркјсібініѕ
                           ґнімі. Негізгі ережелер.

ЌР СТ 1010-2002            Азыќ-тїлік ґнімдері. Тўтынушыєа арналєан
                           аќпарат. Негізгі ережелер.

ЌР СТ 1014-2000            Ґнімді сјйкестендіру. Жалпы ережелер.

ЌР СТ 1020-2000            Ќазаќстан селекциясыныѕ кїріші. Кїріш
                           жармасы. Техникалыќ шарттар.

ЌР СТ 1023-2000            "Ќазаќстан" нан пісіретін бидай ўны.
                           Техникалыќ шарттар.

ЌР СТ 1179-2003            Сапа жїйелері. ХАССП ќаєидаттары
                           негізінде тамаќ ґнімдерініѕ сапасын
                           басќару. Жалпы талаптар.

ГОСТ 12.1.005-88           Жўмыс аймаєыныѕ ауасына ќойылатын жалпы
                           санитарлыќ-гигиеналыќ талаптар.

ГОСТ 276-60                Бидай жармасы (Полтавская, "Артек").
                           Техникалыќ шарттар.

ГОСТ 572-60                Ќауызынан ажыратылєан тары жармасы.
                           Техникалыќ шарттар. 
ГОСТ 975-88                Кристалды-гидратты глюкоза.
                           Техникалыќ шарттар.

ГОСТ ИСО 2591-1-2002       Електі талдау. 1-бґлім. Сымды матадан
                           жјне перюрирленген металл параќтарынан
                           жасалєан баќылау електерін ќолданатын
                           јдістер.

ГОСТ 2929-75               Сўлы талќаны. Техникалыќ шарттар.

ГОСТ 3034-75               Сўлы жармасы. Техникалыќ шарттар.

ГОСТ ИСО 3310-1-2002       Баќылау електері 1-бґлім. Металл сымды
                           матадан жасалєан баќылау електері
                           Техникалыќ талаптар мен сынаќтар.

ГОСТ 3924-74               Сымды болаттан тоќылєан торлар.

ГОСТ 4403-77               Електерге арналєан жібек маталар.
                           Техникалыќ шарттар.

ГОСТ 5194-91               Крахмал сірнесі. Техникалыќ шарттар.

ГОСТ 5312-90               Ќауызынан аршылєан бўршаќ. Техникалыќ
                           шарттар.

ГОСТ 5550-74               Ќараќўмыќ жармасы. Техникалыќ шарттар.

ГОСТ 5784-60               Арпа жармасы. Техникалыќ шарттар.

ГОСТ 6201-68               Ќауызынан аршылєан бўршаќ. Техникалыќ
                           шарттар.

ГОСТ 6002-69               Жїгері жармасы. Техникалыќ шарттар.

ГОСТ 6292-93               Кїріш жармасы. Техникалыќ шарттар.

ГОСТ 7022-97               Манка жармасы. Техникалыќ шарттар.

ГОСТ 7045-90               Нан пісіретін ќара бидай ўны. Техникалыќ
                           шарттар.

ГОСТ 7169-66               Бидай кебегі. Техникалыќ шарттар.

ГОСТ 7170-66               Ќара бидай кебегі. Техникалыќ шарттар.

ГОСТ 7697-82               Жїгері крахмалы. Техникалыќ шарттар.

ГОСТ 7699-78               Картоп крахмалы. Техникалыќ шарттар.

ГОСТ 12183-66              Ќара бидай-бидай жјне бидай-ќара бидай
                           нан пісіретін ќара ўнтаќ ўны. Техникалыќ
                           шарттар.

ГОСТ 12306-66              Макарон ґнімдеріне арналєан жўмсаќ шыны
                           тјрізді бидайдан жасалєан ўн. Техникалыќ
                           шарттар.

ГОСТ 12307-66              Макарон ґнімдеріне арналєан ќатты
                           бидайдан (дурум) жасалєан ўн. Техникалыќ
                           шарттар.

ГОСТ 14176-69              Жїгері ўны. Техникалыќ шарттар.

ГОСТ 16439-70              Ќатты бидайдан (дурум) жасалєан екінші
                           сўрыпты ўн. Техникалыќ шарттар.

ГОСТ 17527-86              Ќорапша. Сипаттама жјне терминдер.

ГОСТ 18271-72              Майдаланєан бидай жармашыєы. Техникалыќ
                           шарттар.

ГОСТ 20239-74              Ўн, ўнтаќтар жјне кїріш жармасы.
                           Металломагниттік ќоспасына сипаттама.

ГОСТ 21149-93              Сўлы їлпілдегі. Техникалыќ шарттар.
ГОСТ 26312.1-84            Жарма. Таѕдап кґру методикалыќ жјне
                           ќабылдау шарты.

ГОСТ 26312.2-84            Жарма. Ќарамыќ жармасы мен сўлы
                           їлпілдіктері бўќтыруларыныѕ
                           органолептикалыќ кґрсеткіштерін аныќтау
                           јдістері.

ГОСТ 26312.3-84            Жарма. Нан ґнімдері ќорларыныѕ
                           зиянкестермен жўєуын аныќтау јдісі.

ГОСТ 26312.4-84            Жарма. Ќоспалардыѕ ірілігін немесе
                           нґмірін жјне ядро жўєымдылыєын аныќтау
                           јдістері.

ГОСТ 26312.5-84            Жарма. Кїлділігін аныќтау јдістері.

ГОСТ 26312.6-84            Жарма. Сўлы їлпілдіктерініѕ аталалары
                           бойынша ќышќылдылыєын аныќтау јдісі.

ГОСТ 26312.7-88            Жарма. Ылєалдылыєын аныќтау јдісі.

ГОСТ 26361-84              Ўн. Аќшылдылыєын аныќтау јдісі.

ГОСТ 26574-85              Нан пісіретін бидай ўны. Техникалыќ
                           шарттар.

ГОСТ 26791-85              Ўн, жарма, сўлы їлпілдегі жјне талќан.
                           Орау, таѕбалау, тасымалдау жјне саќтау.

ГОСТ 27493-87              Ўн жјне кебек. Аталасы бойынша
                           ќышќылдылыєын аныќтау јдісі.

ГОСТ 27494-87              Ўн жјне кебек. Кїлділігін аныќтау јдісі

ГОСТ 27558-87              Ўн жјне кебек. Тїсін, иісін, дјмін жјне
                           ќытырын аныќтау јдісі.

ГОСТ 27559-87              Ўн жјне кебек. Нан ґнімдері ќорларыныѕ
                           зиянкестерімен жўєуын жјне ластануын
                           аныќтау јдістері.

ГОСТ 27560-87              Ўн. Ірілігін аныќтау јдісі.

ГОСТ 27669-88              Бидай ўны. Зертханалыќ нан пісіру байќама
                           јдісі.

ГОСТ 27670-88              Жїгері ўны. Майлылыєын аныќтау јдісі.

ГОСТ 27676-88              Астыќ жјне оныѕ ќайта ґѕделген ґнімі.
                           Ќўлдырау санын аныќтау јдісі.

CODEX STAN 152-1985        Бидай ўнына арналєан стандарт.

CODEX STAN 163-1987        Бидай аќуызды ґніміне, соныѕ ішінде бидай
                           дјнмаѕызына арналєан стандарт.

CODEX STAN 192-1995        Таєамдыќ ќоспаларєа арналєан жалпы
                           стандарт.

CODEX STAN 193-1995        Азыќ-тїлік ґнімдерін ќўрамында ластаушы
                           заттар мен уыттардыѕ болуына арналєан
                           жалпы стандарт.

САС/RСР 1-1969             Ўсынылатын халыќаралыќ ережелер. Тамаќ
                           гигиенасыныѕ жалпы ќаєидаттары.

САС/RСР 47-20011           Тамаќ ґнімдерін тасымалдауєа арналєан
                           гигиеналыќ практика ережелері.

                                    "Ўн тартатын-жарма ґнеркјсібі
                                     ґнімдерініѕ, крахмалдар жјне
                                  крахмал ґнімдерініѕ ќауіпсіздігіне
                                          ќойылатын талаптар"
                                        техникалыќ регламентіне
                                                1-ќосымша

      Осы Техникалыќ регламент ќолданылуы жјне орындалуы
       їшін міндетті ќауіпсіздік талаптарын белгілейтін
           техникалыќ реттеу объектілерініѕ тізбесі

Р/с N№

Позиция атауы

ЌР СЭЌ ТН
коды

1

2

3

1.

Бидай немесе бидай-ќара бидай ўны:

1101 00

1.1.

бидай ўны:

 

1.1.1.

ќатты бидайдан

1101 00 110 0

1.1.2.

жўмсаќ бидай мен спельтадан

1101 00 150 0

1.2.

бидай-ќара бидай ўны

1101 00 900 0

2.

Бидай немесе бидай-ќара бидай
ўнынан басќа, ґзге даќылдар
дјнінен тартылєан ўн:

1102

2.1.

ќара бидай ўны

1102 10 000 0

2.2.

жїгері ўны:

1102 20

2.2.1.

майлылыєы 1,5 мас. % аспайтын

1102 20 100 0

2.2.2.

басќалары

1102 20 900 0

2.3.

кїріш ўны

1102 30 000 0

2.4.

басќалары:

1102 90

2.4.1.

арпа ўны

1102 90 100 0

2.4.2.

сўлы ўны

1102 90 300 0

2.4.3.

басќалары:

1102 90 900

2.4.3.1.

сорго ўны

1102 90 900 1

2.4.3.2.

басќалары

1102 90 900 9

3.

Жарма, ірі тартылєан ўн мен дјнді
даќылдар тїйіршігі:

1103

3.1.

ірі тартылєан жарма мен ўн:

 

3.1.1.

бидайдан:

1103 11

3.1.1.1.

ќатты бидайдан

1103 11 100 0

3.1.1.2.

жўмсаќ бидай мен спельтадан

1103 11 900 0

3.1.2.

жїгеріден:

1103 13

3.1.2.1.

майлылыєы 1,0 мас.% аспайтын

1103 13 100 0

3.1.2.2.

басќалары

1103 13 900 0

3.1.3.

басќа даќылдар дјнінен:

1103 19

3.1.3.1.

ќара бидайдан

1103 19 100 0

3.1.3.2.

арпадан

1103 19 300 0

3.1.3.3.

сўлыдан

1103 19 400 0

3.1.3.4.

кїріштен

1103 19 500 0

3.1.3.5.

басќалары:

1103 19 900

3.1.3.5.1.

соргодан

1103 19 900 1

3.1.3.5.2.

басќалары

1103 19 900 9

3.2.

тїйіршіктер:

1103 20

3.2.1.

ќара бидайдан

1103 20 100 0

3.2.2.

арпадан

1103 20 200 0

3.2.3.

сўлыдан

1103 20 300 0

3.2.4.

жїгеріден

1103 20 400 0

3.2.5.

кїріштен

1103 20 500 0

3.2.6.

бидайдан

1103 20 600 0

3.2.7.

басќалары

1103 20 900 0

4.

Басќа тјсілдермен ґѕделген
даќылдар дјні (мысалы, ќауызы
аршылєан, жанышталєан,
їпелектерге ќайта ґѕделген, жарма
тїрінде тїйілген немесе
ўнтаќталєан), 1006 тауар
позициясыныѕ кїрішінен басќа;
даќылдар дјнініѕ ўрыќтары, бїтін,
їпелектер тїрінде жанышталєан
немесе тартылєан:

1104

4.1.

жанышталєан немесе їпелектер тїріне ќайта ґѕделген дјн:

  

4.1.1.

сўлы:

1104 12

4.1.1.1.

жанышталєан

1104 12 100 0

4.1.1.2.

їпелектер тїрінде ќайта ґѕделген

1104 12 900 0

4.1.2.

басќа даќылдар:

1104 19

4.1.2.1.

бидай

1104 19 100 0

4.1.2.2.

ќара бидай

1104 19 300 0

4.1.2.3.

жїгері

1104 19 500 0

4.1.2.4.

арпа:

  

4.1.2.4.1.

жанышталєан

1104 19 610 0

4.1.2.4.2.

їпелектер тїрінде ќайта ґѕделген:

1104 19 690 0

4.1.2.5.

басќалары:

  

4.1.2.5.1.

кїріш їпелектері

1104 19 910 0

4.1.2.5.2.

басќалары

1104 19 990 0

4.2.

басќа да ґѕделген дјн (мысалы,
ќауызы аршылєан, жарма тїрінде
тїйілген немесе ўнтаќталєан):

  

4.2.1.

сўлы:

1104 22

4.2.1.1.

ќауызы аршылєан

1104 22 200 0

4.2.1.2.

ќауызы аршылєан жјне жармаєа
ќайта ґѕделген немесе ўнтаќталєан

1104 22 300 0

4.2.1.3.

тїйілген

1104 22 500 0

4.2.1.4.

ќандай да басќа ґѕдеусіз
ўнтаќталєан

1104 22 900 0

4.2.1.5.

басќалары

1104 22 980 0

4.2.2.

жїгері:

1104 23

4.2.2.1.

ќауызы аршылєан, жармаєа ќайта
ґѕделген немесе ќайта ґѕделмеген,
ўнтаќталєан жјне ўнтаќталмаєан

1104 23 100 0

4.2.2.2.

тїйілген

1104 23 300 0

4.2.2.3.

ќандай да басќа ґѕдеусіз
ўнтаќталєан

1104 23 900 0

4.2.2.4.

басќалары

1104 23 990 0

4.2.3.

басќа даќылдар:

1104 29

4.2.3.1.

арпа:

  

4.2.3.1.1.

ќауызы аршылєан

1104 29 010 0

4.2.3.1.2.

ќауызы аршылєан, жармаєа ќайта
ґѕделген немесе ўнтаќталєан
("Grutze" немесе "grutten")

1104 29 030 0

4.2.3.1.3.

тїйілген

1104 29 050 0

4.2.3.1.4.

ќандай да басќа ґѕдеусіз
ўнтаќталєан

1104 29 070 0

4.2.3.1.5.

басќалары

1104 29 090 0

4.2.3.2.

басќалары:

  

4.2.3.2.1.

ќауызы аршылєан, жармаєа ќайта
ґѕделген немесе ќайта ґѕделмеген,
ўнтаќталєан жјне ўнтаќталмаєан:

  

4.2.3.2.1.1.

бидай

1104 29 110 0

4.2.3.2.1.2.

ќара бидай

1104 29 150 0

4.2.3.2.1.3.

басќалары

1104 29 190 0

4.2.3.2.2.

тїйілген:

  

4.2.3.2.2.1.

бидай

1104 29 310 0

4.2.3.2.2.2.

ќара бидай

1104 29 350 0

4.2.3.2.2.3.

басќалары

1104 29 390 0

4.2.3.2.3.

ќандай да басќа ґѕдеусіз
ўнтаќталєан:

  

4.2.3.2.3.1.

бидай

1104 29 510 0

4.2.3.2.3.2.

ќара бидай

1104 29 550 0

4.2.3.2.3.3.

басќалары

1104 29 590 0

4.2.3.2.4.

басќалары:

  

4.2.3.2.4.1.

бидай

1104 29 810 0

4.2.3.2.4.2.

ќара бидай

1104 29 850 0

4.2.3.2.4.3.

басќалары

1104 29 890 0

4.3.

даќылдар дјнініѕ ўрыќтары, бїтін,
їпелектер тїрінде жанышталєан
немесе тартылєан:

1104 30

4.3.1.

бидай

1104 30 100 0

4.3.2.

басќа даќылдар

1104 30 900 0

5.

Крахмал; инулин:

1108

5.1.

крахмал:

  

5.1.1.

бидай

1108 11 000 0

5.1.2.

жїгері

1108 12 000 0

5.1.3.

картоп

1108 13 000 0